Zoran Dimov - Mli kolumna

Kolumna taro Zoran Dimov: O nacionaliteto ki ID karta so čhurik duj e rigencar!

Ki amari them isi diferentno opservacie taro politikane subjektoa si li o etnikano identiteti trubul te tergjol ko neve ID kartice jali na. Jekhenge valjani a averenge asavko egzamplo nane ki lumiakiri praktika.

Jekh si siguritetno nane demokratsko them ki lumia so čhivel etnikani jali religiakoro identiteto.Trujal o argumentioroba kaj ka legarel pe sevdža sa e etnikane jekhinenge ki Makedonia mange odoja buti tergjola nesar but kišlo.

 

Dikhibaja amaro politikno sistemo em kanonia so afirimirinena o etnikano hulavipa em naegaliteto ko sa o  dizutne ka bajrarel em agjaar baro naegaliteto ko sasoitnipa.

 

O etnikane simantre nane pobuter agjaar zoralo em namukhlo , a si manuša so si len duj, trin jalio pobuter etnikano identitrto, sar konsekvenca taro hemime prandina, nigracie em aver procesoa ko moderno dživdipa.

 

O korkoro dokumenti sar so si i ID karta majanglal nane privat, numa deklarativno dokumento so sikavel e persona so šaj institucionalno profiliriba em identifikacia.

O informacie tari ID karta sar so si o EMBG si kanonea protektirime O etnikano identiteto si privatno em subjektivno kategoria Ni jekh identteti avdive em ko nakhlo periodi nane natrampibaskekonektiribaja em o etnikano. O manuš šaj korkoro alusarel em tr trampinel te manglja o identiteti kana ka mangel.

 

Odolea ko tikno udar ki Makedonia implemnetirinel pe o etnikano profilipa. Bizi deklaririmi em hramosardi etnikano profili ki ID karta e dizutnenge o dizutno na ka šasj te khuvel ki buti telal jekh a jekh šartia, na ka šaj te khuvel ko desave komercijalno institucie jali objektia sar so si diskoteke, baria jali bazenia.

 

Panda jekh drom sikavel pe kaj amen siem jekhutni them em sassoitnopa ki lumia upral i funda baši diskriminacia ki Preambula ko Ustav!

A deklaririna amen em preperaja ki paščimali civilizacia em amari them si membro ko NATO! Upral sa akava em i EU notiringja kaj si mujal akava kanoni!

Kolumna taro Zoran Dimov: Si li o Roma ko agorutno than sar prioriteto ki vakcinacia mujal o Covid 19?

Sar uli i pandemia taro Covid 19 ki sasti lumia mujal o maripa em prevencia taro infekcie jekh taro o prioritetoa sine te arakhel pe i vakcina . Ko agor taro 2020 berš te artiklirinel pe i vakcina em počmingja i distribucia em plania baši i realizacia . Numa nane sa agjaar lokheste, I SZO da akcentiringja kaj em ko majbaravle thema nane hazri te planirinen i realizacia. I akcepcia nane sakote jekh a jekh,

Citește mai departe...

Kolumna taro Zoran Dimov: Roma ki javno administracia isi, ama ko minimalno nivelo, jekh a jekh sar te na ovel

Ki amende ki them palo 2001 berš em implementaciaja taro Ohridsko kontrakto sar jekh taro politikane faisalia te agorkerel o konflikto o teganutne lideria čhivgje piri signature ko ustavno trampe.

Mašajr odova em praktika, kana ka khuven ki buti ki administracia te ovel procentualno akcepcia e minjoritetenge . Maškar olende sine em i Romani etnikani jekhin. E agorutne statistikne operacijajataro 2002 berš o Roma sine  2,66% taro sabarabutno numero dizutne. Prekal odola parametria i akcepcia e romengiri ki javna administracia valjani te ovel paše ko odova nivelo. Ama ko realiteti sar si?

O Ministeriumi bašo informativno sasoitnipa aso kanonikane savale havljargja o raporto ko bukjarne ko javno sektori baši 2019 berš.

O numero taro bukjarne ko javno sektori phanle dataja 31 decembro 2019 berš si 132.900. O bukjarne ki javna administracia si hulavde ko 1.324 institucie.

Ko 2018 berš premal o raporto taro Nacionalno ombdusmano ko 1347 institucie ki buti sine 138.326 kotar 103.014 Makedoncoa, 74.5%, 26.261 – 19% Albancoa, a Roma 1.800 jali 1.3%

Akana o pučiba si kobor o romano politikano bloko ko hulavipa e bukjarne thanenge ki administracia džanela sine „te kerel pazari jali na“ sikaven o numeria.

Ko nesave institucie tari administracia o numero e bukjarne Romenge si salde ko simbolikano nivelo.

Tipično egzamplo si i grafa bukjarne ko Ministeriumia . Premal o raporto taro Nacionalkno Obdusmano odori ki buti isi 24.146 persone kote Roma si  202 jali 0.8% a salde jekh Rom si ki uči funkcia. Asavki situacia si em ko aver themakere institucie  (agencie, direkcie, komisie, ofisia) taro 18.958 bukjarne, Roma si salde 151 jali 0.8%. But bibahtalo si o Roma so si ki buti ko Phalipa ki them kote taro sanumero bukjarne 743 Riooma si salde 3 jali 0.4%. Flargantno egzamplo si em o Apelaciono kriso kote isi 307 bukrane em o Uče Javno Ombdusmano 75 bukarne a Rom – nane!

Asavki i situacia si em ko aver da institucie ki admninsitracia.

Akalestar ikljola kaj o politikano kapaciteto e partiengoro nane bari presia. Odoleske del pe o pučiba dali o Romano NGO sektori valjani sako drom „te phudel ki men“ e partienge . Em del pe pučiba dali o khujbe ki buti valjani te ovel partisko?

 

Si li odola thana astrde em si len li adekvatno edukacia odole bukjarne pozicienge . Akava nane salde e romane populaciake numa buvleste da aver nacionalnonge. A trubul te vakerel pe kaj aso o nacionalno akcepcia em procentoa Roma ki administracia trubul te ovel paše 2.800 – 3.000 Roma. Ko „halja“ odola avera paše 1.000 bukjarne thana e Romenge? Si li kerdo odova džanlipaja desave politikane romane faktorias te ovel olen pobaro komoditeto jali si aver khanči. Ama sastipe akale problemoske aver drom ka „rezimirina“ – kana ka avel vakti odoleske.

Kolumna taro Zoran Dimov: Ko starti tari statistikani operacia – Popis isi 10.000 Roma pobuter

Palo ando Kanoni bašo o popis ki amari them em čhivdi signatura sar Deklaracia taro Presidento e themakoro Stevo Pendarovski, klar si kaj palo saste 19 berša  ka ikerel pe akaja statistikani operacia ki amari them.

Ko jekh akaja statistikani operacia ko sa normalno thema lela pe sar opcia em referentno informacia  ko pkani keriba reforme em strategie ki ekonomia  em aver parametroa. Numa amende sako drom akaja operacia dikhela pe sar politikano atributo em konotacia.

Odova si akgjaar soske em prekal o Ustavi e Makedoniakoro garantirinela etnikani akcepcia ko sa o umalja. Em odma počminen o kalkulace em esapina kobor si odova numero. Sako „iranela“ ki pli rig . O akcento akale mire kolumnake ka ovel i –Romani jekhin!. Kobor siem čačutne? Aso o džiakanutne rodaripa,, kerde analize sar nacionalno agjaar em internacionalno karakteri o Roma si jekh taromajmarginalizirime jekhina sar ki lumia agjaar analogno em akate ki amari them. Premal o raporto taro UNHCR em olengoro rodaripa sar majtele peravde bizo themutnipa si baš o Roma, Aškalie em Egipkjania thaj o romane čhave.

Prekal nesave percepcie odova numero si paše 10.000. Ko jekh ki akana implementirimi akcia taro MTPS em o Ministeriumi baši Jurisdikcia ko sig vakti ki procedura te resel pe personalno dokumento em evidentirime, bašo themutnipa ko sistemi khuvgje em 599 Roma. Ko akana sig vakti notirimi vakerin ko jekh intervju taro lideri taro DUI o Ali Ahmeti, vakergja kaj bizi themutnipa si paše 3.500 manuša kote procentualno majbut olendar si Roma!

I šukare pendžardi praktika „asimilacia“ e Romengiri ko aver nacionalitetoa sar so si (makedonmsko, albansko, khorani ) thaj deklaririme ko abro numero sar Aškalie jali Egjipkjania realno o numero e Romengoro ko nacionalno nivelo si but pobaro numa okova so si taro 2002 berš – 55.000 Roma . Faktea kaj si but „bizo themutnipa“ odova numero ko starti bajrola ko 10.000 Roma.

Te kergja pe em i kampanja so hazrkerena la o Biradžakoro romano sektori pendžardo sar „Netvorko taro sistemsko em savakteskere faisalia“ a anavkerdi sar „Ma ladža, ma dara – Vaker deka sian Rom“, tegani pakjala pe kaj motivirime akale parolaja em o nacionalno optimalno numero deklaririme Roma so ka resel ko agor tari akaja statistikani operacia ki Republika Utarali Makedonia dživdinena paše maškar 75.000 – 80.000 Roma a lendo sumarum o numero thaj Roma so si avrial tari i them ko stranstvo odova numero šaj lokheste avel pe em dži ko 100.000 Roma, em odolea ka ove trinto aso o numero taro nacionaliteto ki amari them , Dži kote barjrola i i gind ki korkoroidentifikacia m e thema si la sensi te faisalkerel o problemia em te lele pe sa o faktoria , miri tromali opcisko numero Roma ki them šaj te ava em paše 4% taro sa o dizutne so dživdinena ki them . A o numeria amende premal sa dži akanutne paraktike  nane salde statistifikane informacie , numa em garantirime benefitoa premal o ustavi e themakoro. Sar ka ovel ka sikavel o vakti so avela. Numa me palem bešava palal i parola „Ma ladža, ma dara – Vaker deka sian Rom“. Me mislinav kaj si redno agjaar te kera.

FaLang translation system by Faboba

Mangava te vakerav

Momentalno Online

       Isi 98 misafirija so dikhena o ROMATIMES.NEWS

Golden Wheel - Entry Application Form

o Vakti

 booked.net

Majpopularno

Flag Counter

Amaro brojači genjela taro 13.01.2019
Gejnela isto manuša tari koja phuv drabarena amaro portali
Majtele isi sa-ko-sa kozom dikhle o portali