Antigypsyism

23 berša taro mudaripa e tikne 13 beršengere romane čhave o Dušan Jovanović

O Dušan Jovanović sine 13 beršengoro  romano čhavo taro Beograd , SR Jugoslavija  so sine mudardo ko 18 oktobro 1997 berš tari rig jekhe 17 beršengere skinhedsi. Ov sine mardo sa dži ko na mulo ko drom Beogradska ko centro e Beogradeskem ko vakti kana iklilo kheral te džal ki dukjana . Jekhutno faktori sosek sine mudardo o Duško sine salde soske ov si Rom.

O Dušan Jovanović sine 13 beršengoro so pe familijaja dživdinel sine ko drom Beogradska trujal o ploštadi Slavija ko centro e Beogradeske. I rakj ko 18 oktobro 1997 berš oleskoro dat o Aleksandar dengja le love em bičhavgja le ki paše dukjana te kinel Koka Kola. Ko drumo dži ko dukjana o Dušan sine atakujme taro duj membrora ekstremno nacionalistoa – skinhedsia.

Kana dikhle kaj ov si Rom rodingje lestar o love, angleder te frdel len ki phuv, te khuven le metalmo čizmaja em te khuven le sastrneja taro oluko. O Jovanović mulo so phagili lestar I men.Jekhutno faktori soske sine atakujmo sine soske ov si Rom. O Aleksandar Jovanović počmingja te rodel pe čhave . Ko agor arakhlja pe čhave saste ratvalo trujal jekh basamakia.

I policia sigade identifikujngja e duje ternen so mudargje ole a odova sine o 17 beršengoro Milan Čujić em Ištvan Fendrik taro Zemun. Ko masek mart 1998 berš o Beogradsko kriso angja maksimalno decizia ko odova vakti e tikneberšengere delikventonge: 10 berša ko kazneno popravno ofiso bašo tikneberšengere delikventia. Ola sine legarde ko phanlipa ko Valjevo. Olengere phanlipaskere decizie palo odova sine tikjnarde taro Krisi . O Fendrik sine mukhlo ko 1

April a o Čujić ko 30 Aprilo 2004 berš. Ko vakti kana sine ko phanlipa o Fendrik ko intervju bašo magazine NIN sine identifikujmo sar simaptizeri taro FK Rad (sar špekulirinel pe sine ko mediumia). Numa ov ki krajka vakergja kaj sine nacionalisto. O Fendrik sikavgja kaj kainel pea kale mudaripaske ko vakti taro intervju, em ko jekh kana sine mukhlo taro phanlipa. O Čujić phravde vakergja kaj na hođšonel pe došalo em na kainel pe.

O Dušan sine parume duj divesa palo o mudaripa em but manuša sine leske ki dženaza. Paše pali I tragedia I familija Jovanović lele aver kher ko Mirjevo ko Beograd. Oleskiri daj ko 2015 berš korkoro mudargja pe ,palo but droma angleder so manglja te korkoromudarel pe.

Oleskiri phen I Kristina so bijandili trin berš palo odova sar mudardilo o Dušan, vakergja kaj olengiri daj nikana našti sine te akceptirinel kaj olakoro čhavo pobuter nane maškar o dživde em sikavgja mangipa te ovel leja ko oleskoro bijando dive ko 1 avgusti. O Aleksandar Jovanović o dat sine le nekobor droma infarktia em nervo nasvalo a mulo ko agor taro 2016 berš.

 Ko 2007 berš kana sine notirime 10 berša sar si mudardo o Duško e srbiakoro presidentoBoris Tadić kergja lipar ploča ko drom “Beogradska” ko kher numero 33 kote o tikno Dušan sine mudardo.

O amerikansko Roma si diskriminirime ama akana sikaven zor mujal I diskriminacia

Jekh milioni Amerikansko Roma ki USA siklile te dživdinen nanotirime, ama ko agorutno vakti o aktivistoa keren majbari promocia pire identeteske.
Ki USA ola avile taro diferentno thema keren lafi ko pobuter dijalektoa, isi len diferentno tradicie prezentirinen diferentno niveloa taro tradicionalizmo. Ama but hari Amerikancoa havena kaj o Roma so dživdinen olencar ko pašipa si odothe taro korkoro starto , soske vakerel pe kaj trin Roma sine ki Galia e Kristofor Kolumboja kana arakhlja pe I Amerika . E Romensi len respektirime persone. O gitaristi Džango Rajhard sine Rom, isi teorie kote pendžarde persone si len romane darhie sar so si o Čarli Čaplin, Majkl Kejn, Elvis Prisli em duri o ex amerikansko president I Bil Klinton.
O nadokumentarno gejnibaskiri statistika ki USA o amerikansko Roma šaj arakhen pumaro darhinalipa ama keda mangen te sikaven ola si diskriminirime taro paše, amala, gazde, policajcoa, studentoa kelneria profesoria. Buteder olendar vakerel pe ma te vakeren kaj si Roma em si garavde anglal o Amerikancoa ačhoven garavdo identiteti.
„O Amerikansko Roma si talo pobuter grupe em odoleske phare sit e organizirinen pe kaj si len jekh a jekh kulturakere darhie” vakerel o d-r Kerol Silverman legarutno po antropologia ko Universiteto ko Oregon. Numa ki nakhli decennia eisi neve aktivistoa em formirinen organizacie em školsko programe te den suporto odole jekhinenge taro kulturakoro indentiteto. Numa sako akcia em aktiviteto šaj te ovel irame napalal. O D.r Silverman anvakergja olen sar “peraviba e amerikansko Romenge” primal o bilačhe haberia tari Europa.

Link: https://www.thedailybeast.com/american-gypsies-are-a-persecuted-minority-that-is-starting-to-fight-back

16to Maj, Dive taro Romano uštipe mujal nacistikani Germania

Ko avdisutno dive notirinen pe 76 berša taro Uptipa e Romengoro so sine sar viktimi em targeti e nacizmoske, kaske but hari kerel pe diskusia phravdeste.

Ko 15 Maj i majuči komanda tari nacistikani policia anel decizia te ove mudarde sa o phanle  ko agjaar vakerdo „romano kampi“ mangipaja te phravel pe than bašo te kerel pe transporto e Jaudienge ki Ungaria.

Ki rakj ko 16 maj 1944 berš paše 6.000 Roma taro konc logoro Aušvic, Birkenau , dikhindo kaj ka oven eliminirime, kergje uštipa mujal o germansko SS te šaj ačhon dživde.

O uštipa o Roma keren improvizirime šastraja , maripaja mujal o askeria sar so si bara, sastrnale cevke, kašta, teli em talpe. Resle te iranen o avgo atako taro šel askeria. Resen I eliminacia te prolongirinel pe. O aver dive o germansko askeri regrupirime em panda majšastrale, phanen akava uštipa. Jekvaš taro 6.000 phanle sine bičhavde ko aver logoria, a o aver jekvaš so ačhile sine egzekutirime ko 2 avgusti.

Ama savke forme taro uštipa nane but liparde, thaj sar so valjani bna kerel pe komemoracia sar maripa mujal o fašizmo.

Ko nakhle berša počmingje te keren pe inicijative tari rig e romane aktivistetenge liparibaja akava historikano uštipa tari romani nacia ko brutalno nacistikane logoroa thaj (prekal o egzamplo taro aver akcie) aktuelizirinen akaja tema baši reparacia ko nakhlo em aktuielno rasistikano terori.

Numa trubul te konstatirinel pe kaj o nasukceso ki modern Europa ki paralela e Holokaustoa upreder o Roma . Diferentno programe si akceptirime trujal o nakhle berša sar so si reparacia e viktimenge taro holokausto em deiba love desave grupenge , sar so si Jehovino svedokia, em o LGBT viktimia. Kote ko nesave o Roma nane ni konektirime. A ko jekh panda nane akceptirime o programe baši reparacia salde e romene viktimenge.

16 Maj si dive tari komemoracia sar Uštipe e Romengoro , pohari bisterdo em pendžardo ki rasistikani politika tari nacistikani Germania.

Google dela 625.000 eura ko mariba baši negativno retorika mujal o Roma

O proekti akale organizaciake si taro buteder aktivitetoa legarde bašo majlačheste prependžariba –opservacia , raporto em eliminiriba e negativno retorikake primal I romani jekhin, a I kampanja ko socialno netvorko ka hulavel pozitivno storie e Romenge.

 

O duj organizacie kaskoro ofiso si ki Belgia , o ERGO Network thaj Mobile School, resle taro Google prekal jekh milioni eura ko maripa mujal buvljaripa negativno retorika ko internet.

 

O proekto taro Kongresi siguritetoske ko inetrnet ko Brisel sikavgja la o direktori bašo Google ki Eurpa o Matt Brittin.

 

Sar so si akcentirime, Google si le importatno rolja ko džovaplipa te ikerel bilačhje em nalegalno saikerin majdur tari pli platform, ama I kompania odova našti kerel le korkoro.

 

Persi berš i kompania hramosarda akharin dži ko organizacie so si aktivno ko aktiviteto ki natolerantno retorika, ekstremizmi em siguriteto e čhavenge ko internet. Sar so akcentiringja io Britin apliciringje pobuter taro 800 organizacie . Prekal piri filantropsko filiala Google.org, I kompania reslja te khedel 10 milionia eura suporto taro 29 kompanie taro 14 thema , informirinen e belgiakere mediumia.

 

Ki Belgia i organizacia ERGO Network lelja 625.000 eura ko kampanja mujal negativno retorika premal o Roma ko diferentno thema.

 

40 terne tari romani jekhin ka praktikujnen pe te vazden pi gind em te keren zori  te lačharen i kontrola taro problemi.

 

O ERGO Network kerel napia te faisalkerel o problem tari negativno retorika mujal o Roma ko nekobor europakere thema.

 

O proekti akale organizaciake si pherdo aktivitetoa te prependžaren , opservacia, informacia thaj eliminacia tari negativno retorika ko internet mujal o Roma em i romani jekhin, a i kampanja ko socialno netvorko ka hulavel pozitivno storie e Romenge.

 

I naprofitabilno mobilno škola (Mobile School) relja ko jekh 490.000 eura ko buvljaripa digitalno instrument telal o anav „Streetsmart“. Akaja organizacia ka kerel zori te čhinavel e ternen sasti lumia te khuven ki grupa taro ekstremistoa so ka čhiven edukativno programa ko droma.

 

Link: http://www.portal-udar.net/google-daje-625-hiljada-eura-za-borbu-protiv-govora-mrznje-prema-romima/

 

FaLang translation system by Faboba

Mangava te vakerav

Momentalno Online

       Isi 83 misafirija so dikhena o ROMATIMES.NEWS

Golden Wheel - Entry Application Form

o Vakti

 booked.net

Majpopularno

Flag Counter

Amaro brojači genjela taro 13.01.2019
Gejnela isto manuša tari koja phuv drabarena amaro portali
Majtele isi sa-ko-sa kozom dikhle o portali