Kultura

O Ministeriumi baši Kultura bašo 2019 berš e Romane kulturakere proektenge dela paše 12.000 eura. Te džal pe ko bijava poisplatlivo tano!

Palo havlajrde rezultatia taro dende love e kulturakere aktenge an o 2019 berš so o Ministeriumi baši kultura akceptiringja len, o bičalipa manifestirinel pe ko sa o riga.
Ko akava konteksti si konektirime thaj o Roma soske sar jekhin so deceniencar funkcionirinel akate.

Ko nakhlo da periodi thaj akana da o Ministeriumi baši Kultura an i R.Makedonia panda jekh drom sikavgja nainteres kana kerel pe lafi e realizaciake kulturakere aktia e Romeneg an i them. Ko akava Konkursi apliciringje pobuter taro 30 proektia taro Romane subjektia so sine hazri te organizirinen kulturakere aktia ko akava 2019 berš.

Palem i Komisia so keren sine buti an o alusar akale aplikacienge sar te sine palem "korole" kobor si importantno e romane kulturake. Sar jekh tikno egzamplo o lungo beršengoro renomirimo kulturakoro subjekti SP BTR Produkcia so beršencar napalal organiziringja buteder kulturakere manifestaciu so mukhle darhi thaj si len rejtingo konkuriringje dujn e proektencar thaj aso o Ministeriumi baši kultura aso olengere "norme" na čajljargje o kriteriumi e Komisiakoro thaj na sine akceptirime ni jekh !
Aso i lista taro dende love kana si i Romani kultura targeti akale 2019 beršeske i Komisija alusargja efta kulturakere aktia taro pandž subjektia - aplikantia. Taro odola subjektia sine rodime saste 40.000 eura , numa i kultura dela salde 12.000.

I Asociacia "Kham sian" bašo liloro " O Đivdipa si dđanlipa rodingja 1.500 eura, a dengje len paše 680 eura. O Jusuf Sulejman pire lileske " Alidžan" rodingja 2.500 eura a dengje le 1.500 eura. I ZŽR "Esma" taro Skopje bašo " Paramisia tari mi baba - notacie mire dizjake" sine rodime 1.750 eura dende si 1.000 eura.
Romano Ilo taro Skopje, duj kulturakere performansenge Romane majsko folkloreskere divesa" thaj " Romano muzikakoro festivali" sine rodime upreder 20.000 eura, a dende si lenge salde 3.000 eura thaj o Ansambl "Rušid Šakir" taro Kumanovo bašo Folk festivali "Jekhipe" thaj o tradicionalno " Roma Truba Fest" taro rodime 15.000 eura dendo si lenge 6.000 eura.
Aso o Ministeriumi e kulturake ko akava 2019 berš i Romani kultura si moldime salde 1.000 eura ko mase! Hari, ma te vakerel pe NULA. Oven saste so amen o Roma siem but moldime . Odova sikavel kaj amen o Romane kulturakere aktivistia te bistra saste i kultura thaj te kera odova so majbut pendžaren amen o avera prekal i muzika thaj bijava. A bogami ked ka dikhe šaj si profitabilno majbut numa i kultura.

 

An o Jasenovac si mudarde šaj em 800.000 Roma, odoleske na trubul te trainel pe

O Gideon grajf israelsko historičari thaj autori e lilekse " Jasenovac, balkansko Aušvic" vakergja kote barabutne i srpsko thaj hrvatsko komisia an o 1945 berš angje konkluzia kaj sine paše 1.4 milionia viktimia , a palo odova o historičaria zorjakergje kaj minimalno numero si sar viktimia an o Jasenovac paše 700.000

- Ko aver lila hramosarela "nekobor šel milje" numa aso mande o minimalno numero si 700.000 thaj šaj vakerav em 800.000 viktimia Roma, Srblie thaj Jaudie . Odola si viktimia thaj na trubul odoleske te traina. vakerela ov.

I Grajf baši TV Pink vakergja jekh importantno inicijativa a odova si rekonstrukcia thaj nevi analiza ko sa masovno limoria taro odova periodo liparibaja kaj e Israel si le odova segmentop , džanlipa thaj tehnologia.

O Grajf ko jekh notiringja kaj o snimiba filmi bašo Jasenovac e pendžarde režiserea Emir Kusturica si sar oleskiri savala te šaj odova realizirinel pe. O Kusturica vakergja kaj ka kerel sa so šaj te ovel odova filmi , ame sium akate te dav li importantno historikane faktia, vakerel o Grajf.

Ov notiringja kaj ko desave europakere thema sa si majzorale okola so keren negacia kaj sine ko vakti nacizmoske Holokausti thaj keren sa te šaj odova bistrel pe.

Historia e Romengiri: Robia an i Europa

O roma an i Europa avile paše ko 1100 berš thaj olengere zanatia sine te keren tekstilo, pastra thaj aver so kinen sine o Europejcia. Numa sebepi olengiri kali morthik thaj i čhib, i percepcia mujal o Roma irangje la aver čhane.

Sebepi o mariba so sine ko odova periodia an i Europa phanlile sa o drumia bikinibaske, phare sine hajbe e askereske em e manušenge thaj sa majbut počmingje te roden bilovengoro bukjarno personali so ka kerel buti salde hajbaske thaj roba. Aver lafencar e Romen kergje robia.

Majpurano dokumenti kote si liparde o Roma sar robia si an o periodo taro 1331. dži ko 1355. berš, kana sar lidero sine o austrisko vojvoda Rudolf IV thaj o thagar e Srblienge, Bugarenge, Grkonge thaj Albanconge o Stefan Dušan kote jekh taro pandž kotora Roma dingja len sar bakšiši an o manastiria thaj gazdia farmenge.

I rima sine hulavde sar robia so keren buti ko khera, thaj Robia so keren buti an o farme..

O Bojaria (feudalno aristokrtaia tari Rusia, Bugaria, Moldavia thaj Vlaška) sine majbilačhe mujal pire Robia. Sine len ekstra kriseskoro kanoni kote sine mukhlo te maren pe o Roma ko pire sa dži kote na perel olengoro mas . Kana ka astaren sine desave romane robo sa manglja te našel kamšikujnen le sine thaj ki men čhiven leske sine satrunalo obruči so sine le šilcia so posaven sine leske i men te mrdingja jali te zasukja so šaj sine te mudarel le ko than.

Ko aver kotora tari Europa na sine odokhare eksplicitno o robia Roma, numa i situacia sine panda majbilačhi. O Papa Pio V kergja zori an o 1568. berš te paldel sa e Romen taro odova regiono telel i presia tari rimokatolikani khangiri.

O Portugalcoa an o 17 thaj 18 veko bičhaven sine e Romen ko pire kolonie an i Latino Amerika, Afrika, thaj India, a o Portugalsko thagar Ivan V sine le kerdi opsesivno natolerancia mujal o Roma so bičhavel len sine an o Brasil thaj Angola bizi desavo ando kriseskoro akti.

An i Francia o decizie baši deportacia si taro 1427, kote an o satrto sine salde nekobor , numa taro 1560 berš počmingje dekretia mujal o Roma te džan peske tari them jali te ukljen an o Galie. O thagar Luj XIV an o 1682. angja decizia sa o Roma - muraš te čhiven pe an o prangie te uklen an o galie , a o romane džuvlja te oven kamšikujme thaj te oven paldime taro thagaripa bizi krisoskoro akti.

Ko germansko muzei an i diz Nordlingen isi eksponatia sar so si alatke mučibaske so keren sine e Romenge tari germania, thaj plakati kote si sikavde o Roma so si len pharavdi morthik thaj mas taro kamšikoa angleder te legaren pe an i egzekucia - humlavibaja kote sine hramosardo titl " Kriso e Romenge thaj olengere romnjenge an i akaja them" Ando sasto kanoni bašo te čhinavel pe o ropstvo ko Roma , majpendžardo telal i terminologia "Slobuzenja", kote e eruopakere Roma thaj ko avdisutno dive liparena la uli an o 1864. berš. Uli kana sine themakoro puč thaj o nevo romansko govermento legardo taro Mihail Kogalinceanu so sine sar progresivno rig, angja o kanoni te čhinavel pe o ropstvo thaj kmetluko thaj i sasti phuv te iranel pe e manušenge taro o gava.

Link: https://phralipen.hr/2019/01/03/povijest-roma-robovlasnistvo-europi/

"Roma" nominirime bašo "Oskar"

I kalo -parni drama taro Alfonso Kuaron "Roma" si nominirime bašo majšukar filmi, režia, akterka, scenario thaj an i kategoria "stransko filmi"

O filmi "Roma " mukhlja piro belego ko lumiakiri filmeskiri thaj festivalsko scena ko nakhlo periodo. O "Roma" si drama taro 2018 berš so si hramosardi thaj režirimi taro Alfonso Kuaron so si ko jekh producento , ko-producento so kergja o filmi.

O korpdukcie taro Mexico thaj USA si i Jalica Aparisio thaj Marina de Tavira. O filmi si kerdo aso 1970 thaj 1971 berš, thaj si jekvaš autobiografsko aso o vospitiba taro Kuaron an o Mexico City thaj dikhel pe o dživdipa e familijakoro aso jekh čorolikani klasa manuša.

O anav si aso jekh Romani mahala an i akaja diz. O dizajno e fotografiake si precizno kerdo tari memoria taro Kuaron. O režisero thaj producento o Eugeno Cabalero bahtake arakhel odothe jekh kher Romano so sine angleder peraviba thaj rekonstrukcia te ovel forma sar olengoro kher so sine ko 1970 berša dopheribaja lizgibaskere duvaria thaj ikavdo tavani te šaj ovel le naturakiri roš.

FaLang translation system by Faboba

Mangava te vakerav

Momentalno Online

       Isi 254 misafirija so dikhena o ROMATIMES.NEWS

Golden Wheel - Entry Application Form

o Vakti

 booked.net

Majpopularno

Flag Counter

Amaro brojači genjela taro 13.01.2019
Gejnela isto manuša tari koja phuv drabarena amaro portali
Majtele isi sa-ko-sa kozom dikhle o portali