Socijala

RDS: Ko makedonikano edukaciakoro sistemo o Roma majodoriga si anavkerde sar „Cigan – hohavne“

“O Rom sar svedoko” („Ciganot kako svedok”) – agjaa si anavkerdi sar naracia ki lektira “Makedonikane humoristikane paramisia” bašo šofto klaso. Ko teksti o Roma si ilustririme sar manuša so hohaven em hurde lovenge bikinen pe em hohavne svedočinen anglal o kriso.

Polovo, rasno, politikani si egzamplia so akana dikhaja olen em sar nacionalno – diskriminacia ko edukaciakoro sistemo so na participirinela e civilno sasoitnipaja so kerel zori te kerel le I Makedonia - Jekh sasoitnipe savorenge.

Sar pozitivno si o egzamplo I inicijativa so lelja la o program menadžeri Elvis Šakjiri taro “Romalitiko” ple intervjuaja taro TV 24 baši kerdi diskriminacia em o teksto thaj hramosrde ka del propozalo mujal o ministeriumi edukaciake akale problemtaično teksteske.

Premal o nesave informacie o Ministeriumi baši edukacia so persi berš kergja nevi lista taro lektire em dengje lafi kaj ka keren sasti revizia sa e lilenge , ama nane panda antvorto ki akaja tema. Kobor em ka šaj li tari ekspleciantno literatura sine čhivdi telal i lupa em koregirime , nane akana nisavo antvorto ni taro ministeri Arber Ademi.

But droma ko asavke aktia o romano NGO sektoro si odola so „alarmirinena“ so kerel notacia em marel pe.

Ama čudinel o fakti kaj si akate o romano politikano bloko em o romane lideria? Sar but droma angleder kana si asavke bukja ola si majtromale!

Trainen sa dži ko momenti kana šaj te eksplodirinel sar bura pherdi baruti!

A palo odova ka počminen pire šukar džanle vokabularea , kaj ola avgo kergje reakcia , ka slikinen pe ko nadležno institucie, em majodoriga.

Manušalen jekh trubul te ovel klar. Akava si klasično egzamplo taro anticiganizmi so bibahtake si ko progresi ko amaro sasoitnipa. I trampa e lafeske „Cigan“ e lafea Rom na trampinel o narativi em i forma kaj si sikavdo o preperutno tari Romani jekhin ..romantizirimo em pherdo stereotipoa!!! O teksti jali i lektira trubul te ikavel pe uregntno sar lektira soske kerel bibaht ko sa okova so manga te promovirina , o agjaar anavkerdo koncepti savore ko jekh sasoitnipa!
Odoleske oi Romani Demokratsko Unia – RDS apelirinela em akharela e NGO sektore , o romano intelektualno takati thaj savore so si bašo jekh sasoitnipa te kerel peticia so ka del la direktno ko Govermenti e R.Utarli Makedonia , dži ko ministeriumi em aver kherutne em internacionalno institucie.

O generalno sekretaro taro Konsili e Europakoro akharel e thema – membroa te prependžaren, te protektirinem em te promovirinen I romani čhib

Ko lipar e Internacionalno dive e Romane čhibjake I rajona Marija Pejčinović Burić , generalno sekretaro ko Konsilo e Europakoro , akharela sa e themen membroa ki Europa em thema membria ko organizacie te prependžaren , protektirinen em promovirinen I romani čhib , so si sar unume kotor taro amaro barabutni europakoro kulturakro darhinalipa.

I Romani čhib si e 10-12 milionia Roma so si ki Europa. Te ačhilo bizi protektiva I čhib thaj o unikatno kulturakoro darhinalipa ka ovel ko riziko em o Roma te oven bisterde taro konkretnokomponenta ko olengoro identiteto. Valjani te keren pen eve šajdipa e terne manušenge.

O thema membria valjani te motivirinen pet e athinen I Europakiri konvencia ko regionalno jali minjoritetengoro čhibja (ECRML) sar europakiri čhib.
O Konsilo e Europakoro ka suportinel o progreso em edukacia ki romani čhib thaj te keren Pervaziakoro program romane čhibjake (CFR).

Akava oktombro sine majtato ki historia

O Oktombro 2019 berš sine o majtato oktombro dži akana ki planeta phuv , vakergja avdive e Europakiri vselensko programa Kopernik, dopheribaja kaj akava si 5-to masek ko niče so reslja jali si paše dži ko rekordno moldipa.

Akaleberšeskoro oktombro si majtato bašo 0,69 Celsius taro rposek oktombroskere temeperature ko period 1981-2010 berš.

But hari nakhavela (0,01 digra) oktombro 2015 berš, numa si 1,2 digri upreder I temperature taro proindustrisko era e manušipaske.

„Akava si pandžto masek ko niče so nakhavgja jali si paše ko rekordi” vakerel I agencia “Kopernik” program so dikhel I klima.

O Juni 2019 sine majtato juni dži akana, a juli si havljardo sarb apsolutno majtato masek ki historia sar kontrolirinen pe o temperature. O Avgust 2019 si dujto majtato avgust ki historia, a o septemvro si jekhto.

O agorutne štar berša si majtate dži akana so si notirime ki palneta. Ko avgust e Lumiakiri meteorološko organizacia rangiringja o 2019 berš meškar o pandž majtate berša , aso I presia taro klimatsko trampe , soske vakeren sine em o ekspertoa.

Trainen thaj trpinen , em odova legaren le em avutne generacienge

90% taro Romani džuvlja ki Srbia sine len terori taro partneri , sikavel o majnevo rodaripa tari Asociacia „ Romani cikna” taro Kruševac.

Akala džuvlja majbut si viktimia taro terori ki pli familia em but droma našti prepenadžren kaj kerel pe lafi bašo terori.

-Sine kerdo intervju upreder 300 Romane džuvlja so si upreder 18 berša em dži tegani nikaske na vakergje so sine lencar,

O aktivitetoa an o tereni vakeren kaj akala džuvlja tari Romani Jekhin majbut sine len fizičko em psihičko terori. Ola si sikle te trainen em te trpinen a odova sikaven em e avutne generacienge.

– Buteder droma ola nane kaske te vakeren, thaj ko savo kher te iranen pe , em naeducirime em o analfabeti kerena te oven ekonomsko thinale , thaj odoleske trpinen terori , akcentirinen o aktivistia tari akaja asociacia.

Ko jekh taro anglutne rodaripa ko Kruševac, alo dđi ki konkluzia em but bilačhe rezultatia : kote 85% prandinengje pe anglal 18 berša, , a 70% angleder 18 berša bijangje em pire avgo čhave,

Link: http://www.romskiportal.com/2019/11/04/naucene-su-da-trpe-istu-matricu-prenose-na-potomstvo-cak-90-posto-romkinja-u-srbiji-zrtve-su-partnerskog-nasilja/?fbclid=IwAR0LHTKDGv7dNlg5YhyYWW9egs6UTrThGgKDvkLtk9hSMoq_4dVRyowF6AU

FaLang translation system by Faboba

Mangava te vakerav

Momentalno Online

       Isi 287 misafirija so dikhena o ROMATIMES.NEWS

o Vakti

 booked.net

Majpopularno

Flag Counter

Amaro brojači genjela taro 13.01.2019
Gejnela isto manuša tari koja phuv drabarena amaro portali
Majtele isi sa-ko-sa kozom dikhle o portali