Едукација

Дали може поп културата да им помогне на Ромите?

Винсенте Родригез Фернандез е ромски активист, сценарист и креатор на цртани филмови смета дека голем број на ромски референци во американската поп култура е еден од добрите насоки младите да се заинтересираат за теми како што е ромската историја. Винсенте со години лобира како да се подобри росмкиот идентитет и да биде видлив вклучувајќи ги и стрип јунаците во холивудските адаптации. И навистина замислете во највлијателната глобална машинерија како што е Марвеловиот филмски универзум, во еден момент се појавува како супер херој кој ќе проговори на росмки и за кого цел свет ќе знае дека е Ром, токму како што е познато дека Black Panter е од Африка Дали на тој начин ќе се намали сиромаштијата , ќе се вработат Ромите во институциите тоа не би можел да кажам, но дека ќе има влијание тоа да, вели Винсенте.

На Филолошкиот факултет во Скопје, Мрежата за системски и трајни решенија го одбележа Меѓународниот ден на Ромскиот јазик 5-ти Ноември со академски час „Унапредување на Ромскиот јазик и литература„

Денес  при Филолошкиот факултет „Блаже Конески„ во Скопје, поповод  за Меѓународен ден на ромскиот јазик, РДИЦМ и Мрежата за системски и трајни решенија на Ромската заедница во Р.С.Македонија потпомогнати и од Владата на Р.С.Македонија го одбележаа овој  значаен ден.

По интонирање на македонската и ромската химна и прикажување на мал документарец за ромскиот јазик, свои поздравни говори имаа Агим Нухиу. Зам.мин. во МОН. Љатифа Шиковска пратеничка во Собранието на Р.С.Македонија, Деканот при филолошкиот факултет проф. Владимир Мартиновски како и координатороот на мрежата Зоран Димов.

За време на академскиот час кои го водеа м-р Даниел Петровски, м-р. Севдија Д.Абдулова и и спец предавач д-р Суми Јусуке од Јапонија.

Тие говореа како да се изнајде најдобра начин да се официјализира и да се отвори катедра по ромски јазик при филолошкиот факултет во Скопје  и унапредување на Ромскиот јазик и литература„. По предавањето се отвори дискусија на овие теми.

На крајот од  настанот беа доделени десет плакети на индивидуи и институции кои се потрудиа да дадат свој полн придонес во залувуввање  и унапредување на ромскиот јазик. Организаторот се потруди и да има изложбен перформанс преку визуелни банери чија содржина е со историјатот за значењето на Ромскиот јазик кој ќе останат во холот до следната недела за да можат студентите од УКИМ да се запознаат подобро со Ромскиот јазик и литература.

Link-https://www.facebook.com/B1televizija/videos/383698244064180

Отворен Конкурс за доделување на 920 стипендии за ученици Роми во средните училишта во учебната 2023/2024 година

Министерството за образование и наука за учебната 2023/2024 година ќе додели 920 стипендии во четири категории за ученици Роми запишани во прва, втора, трета и четврта година од јавните и приватните средни училишта во Република Северна Македонија.

  • Во првата категорија 270 стипендии во висина од 000денари месечно по ученик, а кои постигнале успех од 4.50 до 5.00 во последната учебна година;
  • Во втората категорија се доделуваат 320 стипендии во висина од 300денари месечно по ученик, а кои постигнале успех од 3.50 до 4.49 во последната учебна година;
  • Во третата категорија се доделуваат 180 стипендии во висина од 1.700 денари месечно по ученик, а кои постигнале успех од 3.00 -  3.49 во последната учебна година;
  • Во четири категорија се доделуваат 150 стипендии во висина од 200денари месечно по ученик, а кои постигнале успех од 2.00 - 2.99 во последната учебна година.

КРИТЕРИУМИ ЗА ДОДЕЛУВАЊЕ НА СТИПЕНДИЈА

За учениците Роми од прва, втора, трета и четврта категорија стипендиите ќе се доделат согласно следните критериуми:

1) да се редовни ученици запишани во прва, втора, трета или четврта година во јавните и приватните средни училишта во Република Северна Македонија;

2) да не повторувале во претходната учебна година;

3) да не се корисници на стипендија од други институции/установи или фирми;

4) да се припадници на ромската заедница; и

5) да се државјани на Република Северна Македонија.

При селекцијата на стипендии за прва, втора, трета и четврта категорија предност имаат кандидатите кои имаат повисок општ успех од оцените. 

Учениците кои ги исполнуваат условите од Конкурсот пополнуваат електронска пријава и ја прикачуваат соодветната документација на  http://e-uslugi.mon.gov.mk, од 09.10.2023 до 23.10.2023 година.

Потребните документи за доставување се следните:

  1. Оригинал потврда дека е редовен ученик во учебната 2023/2024година;
  2. Свидетелствата за завршена претходна учебна година на образование (кандидатите од I година доставуваат свидетелство од IX одделение, кандидатите од II година доставуваат свидетелство за I година, кандидатите од III година доставуваат свидетелство за II  година, кандидатите од IV година доставуваат свидетелство за III година) - (да се прикачи оригинално Свидетелствo скенирано од двете страни на електронската апликација);
  3. Уверение за државјанство на Република Северна Македонија на кандидатот (да се прикачи оригинално државјанство на електронската апликација);
  4. Трансакциска сметка на име на ученикот (да се прикачи на електронската апликација);
  5. Изјава дека кандидатот не е корисник на друга стипендија(се пополнува електронски на апликацијата со штиклирање);
  6. Изјава на кандидатот дека е припадник на ромската етничка заедница (се пополнува електронски на апликацијата со штиклирање).

Кандидатите нема да бидат рангирани ако прикачената документација е некомплетна или доколку документите се достават/испратат хартиено.

Списокот со избраните кандидати ќе биде објавен на 13.11.2023 година на интернет страницата на Министерството.

Се задолжуваат сите добитници на стипендии по објавувањето на списокот, а најдоцна до 30.11.2023 година да го потпишат договорот за стипендија со Министерството за образование и наука. Сите кандидати кои нема да го почитуваат овој рок ќе се смета дека се откажуваат од стипендијата. Контакт: Мерита Мустафи, 078 865 068

Link: https://mon.gov.mk/content/?id=7335&fbclid=IwAR1by6uuwVqeiqFIrG-ALb5iyihL8Ct8r3i29ymSTuGhC8TsLQNI_xLLWEA

 

Осипот на Ромските деца во образовниот систем во Р.Северна Македонија

Според податоците на Државниот завод за статистика, на почетокот на учебната 2022/2023 година, бројот на учениците во редовните основни училишта изнесува 185 099, што претставува намалување за 0.8 % во однос на претходната учебна година.

Но кај Ромската популација во Р.С Македонија тоој број е уште поалармантни. Во основно образование постигнувањата на учениците Роми се загрижувачки ниски, докажани со меѓународните тестирања. Во 2015 година просечниот резултат од 384 поени по наука, споредено со 493 поени во земјите на ОЕЦД (OECD, 2016), укажува на тоа дека учениците на 15-годишна возраст од нашата држава заостануваат четири години зад врсниците од земјите на ОЕЦД.

Дополнителен предизвик во основното образование е недостатокот на содржини во учебниците кои би промовирале мултикултурно/интеркултурно образование. Предизвиците наведени во концепцијата за основно образование двојно ги погодува учениците Роми. Според регионалното истражување за Роми на УНДП од 2017, запишувањето на деца Роми во основно образование изнесува 78% наспрема 88% Не-Роми.

Непознат е точниот бројот на ученици Роми кои се надвор од образовниот систем. Евидентен е и голем процент на осипот односно напуштањето на образованието и нискиот степен на писменост кај децата од ромска етничка припадност. Како најчести причини за оваа состојба се наведуваат: недоволното познавање на македонскиот јазик, нискиот степен на образование на родителите и лошата социо-економска состојба на семејството.

Пример во основно образование за ученици Роми на ниво на државата

Учебна

  I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

2016/17

1497

1332

1099

1115

941

946

840

811

747

2017/18

1361

1583

1253

1048

1037

964

861

691

696

2018/19

1441

1399

1420

1147

912

1044

785

758

596

2019/20

1574

1574

1310

1361

1064

977

819

701

644

Напомена: Податоците се од Државниот Завод за статистика на Р.С.Македонија

Според податоците во прво одделение воо последните 4 години , во просек се запишуваат околу 1468 деца, додека пак во деветто одделение се регистрирани во просек околу 670 ученици. Овие податоци покажуваат на намалување на бројот на деца од една учебна година во друга учебна година за околу 6%.

Постојат повеќе причини за ова: иселување на ромските семејства во земји од Западна Европа, недостаток на лична документација, сегрегација дури и во најраните фази на образованието а во некои делови во државата и недостаток на организиран или јавен превоз од ромските населби (што најчесто се далеку од образовните институции).

Дополнително во текот на 2020 отежнување на образовниот процес кај децата Роми предизвика реализацијата на онлајн настава. Многу деца Роми кои се дел од семејства во социјален ризик не беа во можност да следат настава поради фактот што истите немаа електронски уреди (компјутер, таблет, паметен телефон) и интернет мрежа. Според Регионалното истражување за Роми, пристап до компјутер имаат 42% Роми наспрема 72% Не-Роми.

Дел од учебниците се застарени и содржат стереотипи, предрасуди, стигматизација и во нив недостасуваат елементи на коегзистенција, почитување на различностите, интеграција, мултикултурализам, што е дополнително комплицирано со демотивирачкото законодавство за изработка и ревидирање на учебници.

Во контекст на издигање на нивото на образование во основното, кај ромската заедница исто така воедно треба и во насока на средното образоование. Без заддршка потребно е да се имплементира и одлуката во врска со квотите за запишување на средншколци Роми, т.е. дополнителни бодови. Истата забелешка е и во студирањето.

Инаку во овој контекст не би го споменал и придонесот на ромскиот политички блок и ромските лидери, затоа што нивниот капацитет и политичка моќ е еднакво на нула. Досега со ниту еден пример не покажале некое придвижување напред, особено не во областа на образованието кај Ромската заедница.

FaLang translation system by Faboba

Од 5 Ноември 2022 достапен документарниот филм на СП БТР „Небо, Точак, Земја„ на Max TV и Max TV GO со пребарување –Видеотека

Сакам да речам

6-to Romano Čhavorikanoo muzikakoro festivali 
„Čhavorikano Suno 2022“ – SP BTR

6-ти Ромски Детски музички фестивал
„Детски Сон 2022„ – СП БТР

6th Romani Children's Music Festival
"Children's Dream 2022" - SP BTR

Momentalno Online

Имаме присутни 275 посетители кои го читаат ROMATIMES.NEWS

o Vakti

 booked.net

Најпопуларни

Golden Wheel - Entry Application Form

Flag Counter

Нашиот бројач брои од 13.01.2019
Брои исти посетители од кои земји го гледаат нашиот портал
Најдоле има вкупно колку е посетен порталот